Qeveria britanike ka njoftuar një reformë të gjerë të sistemit të azilit, që përfshin ndryshime të rëndësishme në mënyrën se si përkrahjen dhe qëndrimin e refugjatëve e trajton. Ministrja për Çështje të Brendshme, Shabana Mahmood, ka përshkruar sistemin aktual si «jashtë kontrollit» dhe ka argumentuar se duhet të rregullohet për të qenë i drejtë, i qëndrueshëm dhe për të reduktuar migracionin ilegal.
Në thelb, qeveria synon të ndryshojë trajtimin automatik të refugjatëve – prej statusi që çonte në qëndrim të përhershëm – në një model ku statusi është i përkohshëm, me rishikime periodike dhe me pritje shumë më të gjatë para se të mund të aplikosh për qëndrim të përhershëm.
Qasja e re është modeluar pas sistemit në Danimarkë, dhe përfshin masa të tilla si: ndihma dhe akomodimi për kërkuesit e azilit nuk do të jenë domosdoshmërisht të garantuara automatikisht; dhe presioni do të bëhet më i madh që ata që mund të punojnë të punësohen ose të kontribuojnë në shoqëri për të ruajtur të drejtën për mbështetje.
Qeveria thotë që ndryshimet vijnë pasi sistemi i azilit është përballur me numër të lartë aplikimesh, veçanërisht për kalime ilegalisht përmes Kanalit Anglez, dhe se situata aktuale po krijon tensione sociale dhe financiare.
Megjithatë, organizata për të drejtat e njeriut dhe bamirësitë e refugjatëve kanë shprehur shqetësime serioze që këto masa mund të lënë njerëz në gjendje të pasigurt, të penalizuar dhe të destinuar në varfëri, veçanërisht për ata që kanë ikur nga konflikte ose persekutim.
Pikat kryesore të ndryshimeve
- Statusi i refugjatit nuk do të jetë më automatikisht “qëndrim i përhershëm” pas një periudhe të shkurtër. Në të ardhmen, ai do të jetë i përkohshëm dhe i rishikueshëm sipas kushteve.
- Koha për të aplikuar për qëndrim të përhershëm (indefinite leave to remain) mund të zgjatet deri në 20 vite për disa persona që kanë ardhur përmes rrugëve jo-të ligjshme.
- E drejta automatike për strehim dhe ndihma financiare për ata që kërkojnë azil po heqet – qeveria do të ketë më shumë diskrecion në ofrimin e tyre.
- Ata që kanë të drejtë të punojnë, por nuk punojnë ose përfshihen në aktivitete kriminale, mund të përballen me humbje të privilegjeve të mbështetjes.
- Qeveria synon që të ulë “faktorin tërheqës” (pull-factor) që sipas saj nxit emigracionin ilegal – për shembull, përmes kalimeve me varka nga Franca drejt Britanisë.