Një vendim i rëndësishëm i gjykatës së emigracionit në Britaninë e Madhe mund ta bëjë më të vështirë deportimin drejt Shqipërisë të djemve dhe burrave shqiptarë që janë viktima të trafikimit. Gjykata ka përcaktuar udhëzime të reja që Home Office duhet t’i marrë parasysh përpara se të vendosë kthimin e tyre në Shqipëri.
Vendimi është marrë nga Upper Tribunal, Immigration and Asylum Chamber, pas shqyrtimit të çështjes së një të riu shqiptar, viktimë e trafikimit, kërkesa e të cilit për azil ishte refuzuar më parë me argumentin se ai mund të kthehej i sigurt në Shqipëri.
Gjykata arriti në përfundimin se i riu vazhdonte të përballej me një “rrezik real” nga trafikantët, edhe pse kishin kaluar rreth pesë vjet nga momenti kur ishte trafikuar për herë të parë. Për këtë arsye, gjyqtarët pranuan kërkesën e tij për mbrojtje.
Historia e të riut shqiptar
Çështja lidhet me një shqiptar 21-vjeçar, i cili ishte vetëm 16 vjeç kur ra fillimisht në duart e një grupi kriminal shqiptar në Belgjikë.
Sipas materialeve të paraqitura në gjykatë, ai më pas u shit te një tjetër grup shqiptar, i cili e solli në Britaninë e Madhe dhe e detyroi të punonte në kultivimin e kanabisit.
I riu arriti të largohej dhe autoritetet britanike e njohën si viktimë trafikimi. Megjithatë, kërkesa e tij për azil u refuzua fillimisht, pasi autoritetet argumentuan se kthimi i tij në Shqipëri do të ishte i sigurt.
Upper Tribunal e rrëzoi këtë vlerësim dhe vendosi se, në rrethanat e tij individuale, ai nuk mund të zhvendosej në mënyrë të sigurt brenda Shqipërisë.
Çfarë ndryshon për shqiptarët?
Rëndësia e vendimit shkon përtej rastit të këtij të riu.
Trupi gjykues me tre gjyqtarë të lartë nxori udhëzime të reja për Shqipërinë, të cilat duhet të merren parasysh nga Home Office kur shqyrton raste të burrave dhe djemve shqiptarë që kanë qenë viktima të trafikimit.
Kjo nuk do të thotë se çdo viktimë shqiptare e trafikimit fiton automatikisht azil, apo se deportimet e shqiptarëve janë ndaluar.
Por do të thotë se autoritetet duhet të bëjnë një vlerësim individual të rrezikut dhe nuk mund të mbështeten thjesht në supozimin se një viktimë mashkull mund të kthehet pa probleme në Shqipëri.
Gjykata evidentoi gjithashtu se, megjithëse Shqipëria ka bërë përparim në luftën kundër korrupsionit, korrupsioni vazhdon të jetë problem. Vendimi vëren edhe mungesën e strehëzave të dedikuara posaçërisht për viktimat e trafikimit që janë burra të rritur, si dhe rrezikun e ritrafikimit pas kthimit.
Mijëra burra dhe djem shqiptarë të referuar si viktima të mundshme
Të dhënat e paraqitura gjatë çështjes tregojnë një ndryshim të madh në profilin e viktimave shqiptare të trafikimit në Britani.
Në vitin 2022, 4,107 burra dhe djem shqiptarë u referuan pranë shërbimeve britanike si viktima të mundshme të trafikimit, kundrejt 502 grave.
Në vitin 2023, shifrat ishin 3,463 meshkuj dhe 588 femra.
Shumë prej djemve dhe të rinjve shqiptarë janë trafikuar dhe shfrytëzuar në tregtinë e drogës, përfshirë shpërndarjen e lëndëve narkotike dhe punën në ambiente ku kultivohet kanabis.
Dëshmi për kërcënime dhe dhunë
Gjatë procesit u paraqitën gjithashtu të dhëna për mënyrat se si rrjetet kriminale ushtrojnë kontroll mbi viktimat.
Në raste të dokumentuara janë raportuar dhunë fizike, kërcënime ndaj familjarëve në Shqipëri dhe forma të tjera presioni, me qëllim që viktimat të vazhdojnë t’u binden trafikantëve.
Këto rrethana janë të rëndësishme kur gjykatat duhet të përcaktojnë nëse një person mund të kthehet në Shqipëri pa u ekspozuar sërish ndaj rrezikut.
Vendimi mund të ndikojë në raste të tjera deportimi
Vendimi vjen në një moment të rëndësishëm për politikën britanike të kthimeve drejt Shqipërisë.
2,247 shqiptarë u deportuan me forcë nga Britania gjatë 12 muajve deri në fund të marsit 2026, duke përbërë rreth një të katërtën e të gjitha kthimeve të detyruara gjatë kësaj periudhe.
Vendimi i ri mund të ketë rëndësi veçanërisht për shqiptarët që janë njohur si viktima të trafikimit dhe argumentojnë se kthimi në Shqipëri mund t’i ekspozojë sërish ndaj trafikantëve, hakmarrjes apo ritrafikimit.
Megjithatë, vendimi nuk krijon një të drejtë automatike për të qëndruar në Britani. Çdo rast do të vazhdojë të shqyrtohet individualisht, duke marrë parasysh historinë e personit, rrezikun nga trafikantët, mbështetjen familjare, mundësinë e zhvendosjes brenda Shqipërisë dhe mbrojtjen që mund t’i ofrojnë autoritetet shqiptare.
Home Office po shqyrton mundësinë për të kërkuar leje për apelimin e vendimit.