Mbretëria e Bashkuar ka ndryshuar rregullat për personat që marrin status refugjati ose mbrojtje humanitare, duke ulur periudhën standarde fillestare të lejes së qëndrimit nga pesë vjet në 30 muaj për shumicën e kërkesave të reja të azilit.
Ndryshimi prek personat që kanë paraqitur kërkesë për azil në Mbretërinë e Bashkuar më 2 mars 2026 ose pas kësaj date.
Sipas rregullave të Home Office, nëse këta persona njihen si refugjatë ose u jepet Humanitarian Protection, ata normalisht do të pajisen fillimisht me 30 muaj leje qëndrimi në UK, në vend të pesë viteve që jepeshin sipas sistemit të mëparshëm.
Çfarë ndodh pas 30 muajve?
Personat që vazhdojnë të kenë nevojë për mbrojtje do të kenë mundësi të aplikojnë për vazhdimin e lejes së tyre të qëndrimit.
Aplikimi për leje të mëtejshme duhet të bëhet brenda 28 ditëve të fundit përpara skadimit të lejes ekzistuese.
Qeveria britanike ka bërë të qartë se modeli i ri synon ta bëjë mbrojtjen e refugjatëve më të përkohshme dhe subjekt të rishikimit.
Nëse personi vazhdon të përballet me rrezik në vendin e tij të origjinës, mbrojtja mund të vazhdojë. Por në rast se rrethanat në vendin e origjinës kanë ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme dhe të qëndrueshme, statusi i mbrojtjes mund të rishikohet.
Kush vazhdon të marrë 5 vjet leje qëndrimi?
Një nga pikat më të rëndësishme të ndryshimit është se ai nuk zbatohet për të gjithë azilkërkuesit.
Personat që kanë bërë kërkesën e tyre për azil më ose para 1 marsit 2026 vazhdojnë të jenë nën rregullat e mëparshme. Nëse kërkesa e tyre miratohet dhe marrin status refugjati ose mbrojtje humanitare, ata normalisht marrin minimumi pesë vjet leje qëndrimi.
Kjo do të thotë se për përcaktimin e rregullit që zbatohet është shumë e rëndësishme data kur është bërë kërkesa për azil, jo vetëm data kur Home Office merr vendimin.
Përjashtim për fëmijët azilkërkues të pashoqëruar
Fëmijët që kërkojnë azil në Britani pa prind ose kujdestar përjashtohen nga periudha standarde 30-mujore.
Sipas Immigration Rules, një fëmijë azilkërkues i pashoqëruar që merr status refugjati ose mbrojtje humanitare vazhdon të marrë pesë vjet leje qëndrimi.
I njëjti rregull mund të zbatohet edhe për një person që ka qenë fëmijë i pashoqëruar kur ka kërkuar azil, por ka mbushur 18 vjeç përpara se t’i jepej statusi i mbrojtjes.
A kanë refugjatët të drejtë të punojnë?
Po. Personat që marrin status refugjati ose mbrojtje humanitare dhe pajisen me leje qëndrimi sipas sistemit të ri kanë akses të menjëhershëm dhe të pakufizuar në tregun e punës.
Ata gjithashtu mund të kenë akses në fondet publike dhe mundësinë për të aplikuar për një Refugee Integration Loan, sipas kushteve përkatëse.
Mbi 1,700 persona kanë marrë tashmë lejen 30-mujore
Të dhënat më të fundit të Home Office tregojnë se ndryshimi tashmë po zbatohet.
Në periudhën nga 2 marsi deri më 30 qershor 2026, në Mbretërinë e Bashkuar u paraqitën 22,234 kërkesa për azil.
Gjatë së njëjtës periudhë, 8,464 persona morën një formë mbrojtjeje. Prej tyre, 1,708 persona morën leje qëndrimi 30-mujore: 1,576 si refugjatë dhe 132 me mbrojtje humanitare.
Ndërkohë, 6,756 persona morën leje pesëvjeçare, kryesisht për shkak se kërkesat e tyre për azil ishin bërë përpara ndryshimit të rregullave ose hynin në kategoritë që vazhdojnë të përfitojnë periudhën pesëvjeçare.
Çfarë synon qeveria britanike?
Home Office e ka paraqitur ndryshimin si pjesë të një reforme më të gjerë të sistemit të azilit.
Sipas qeverisë, mbrojtja do të vazhdojë për personat që ende përballen me rrezik real në vendin e tyre të origjinës, ndërsa rastet mund të rishikohen nëse kushtet që justifikonin mbrojtjen ndryshojnë.
Përmbledhje
Kërkesë azili më ose para 1 marsit 2026: nëse miratohet, normalisht minimumi 5 vjet leje qëndrimi.
Kërkesë azili nga 2 marsi 2026 e tutje: nëse miratohet, normalisht minimumi 30 muaj leje qëndrimi.
Fëmijët azilkërkues të pashoqëruar: vazhdojnë të marrin 5 vjet leje qëndrimi nëse u jepet status refugjati ose mbrojtje humanitare.
Ndryshimi përfaqëson një largim të rëndësishëm nga modeli i mëparshëm pesëvjeçar dhe prek drejtpërdrejt mijëra persona që kërkojnë mbrojtje në Mbretërinë e Bashkuar.