Qeveria britanike ka nisur zyrtarisht konsultimin për zbatimin e reformave që synojnë t’i japin fund përdorimit abuziv të kontratave me zero orë (“zero-hours contracts”), duke u dhënë miliona punëtorëve më shumë siguri mbi orët e punës dhe të ardhurat e tyre.
Sipas planeve të publikuara këtë javë, punëtorët që punojnë rregullisht për një punëdhënës do të kenë të drejtën të marrin një kontratë me orë të garantuara, bazuar në mesataren e orëve që kanë punuar gjatë një periudhe reference prej 12 javësh.
Ministri i Biznesit, Peter Kyle, deklaroi se nuk është e drejtë që njerëzit të punojnë rregullisht pa pasur siguri se sa do të fitojnë nga java në javë. Ai tha se reforma do të sjellë më shumë stabilitet financiar dhe dinjitet në vendin e punës.
Çfarë ndryshon?
Reformat parashikojnë:
- Kontrata me orë të garantuara për punëtorët që punojnë rregullisht.
- Njoftim paraprak për turnet e punës.
- Kompensim financiar kur një turn anulohet, shkurtohet ose zhvendoset në moment të fundit.
- Mbrojtje edhe për punëtorët e agjencive të punësimit, për të shmangur boshllëqet ligjore.
Qeveria thotë se këto masa mund t’u kursejnë punëtorëve me të ardhura të ulëta deri në 600 £ në vit nga humbjet e shkaktuara nga pasiguria e orareve të punës.
Nuk ndalohen plotësisht
Megjithëse media shpesh flet për “ndalim të kontratave me zero orë”, qeveria sqaron se ato nuk do të zhduken plotësisht. Punëtorët që preferojnë fleksibilitetin do të mund të vazhdojnë t’i përdorin, por punëdhënësit nuk do të mund të mbështeten te kontrata të tilla për punëtorë që në praktikë punojnë rregullisht javë pas jave.
Kundërshtimet e biznesit
Organizatat e biznesit, veçanërisht në sektorët e shitjes me pakicë dhe hotelerisë, paralajmërojnë se rregullat e reja mund të ulin fleksibilitetin, të kufizojnë punësimet sezonale dhe të ndikojnë negativisht në krijimin e vendeve të reja të punës.
Nga ana tjetër, sindikatat argumentojnë se më shumë se një milion njerëz në Britani jetojnë me pasigurinë e kontratave me zero orë dhe se reforma është e domosdoshme për të garantuar të ardhura të qëndrueshme dhe planifikim normal të jetës familjare.
Konsultimi publik do të qëndrojë i hapur deri më 25 gusht 2026, ndërsa rregullat e reja pritet të hyjnë në fuqi gjatë vitit 2027 pas përfundimit të procesit ligjor.