Qeveria britanike po shqyrton një kompromis të rëndësishëm për reformën e emigracionit, i cili mund të mbrojë deri në 1.6 milion emigrantë që ndodhen tashmë në Mbretërinë e Bashkuar nga zgjatja e periudhës së pritjes për qëndrim të përhershëm nga pesë në dhjetë vjet.
Sipas një raportimi të publikuar më 13 korrik 2026, Home Office po shqyrton mundësinë që një numër i madh i shtetasve të huaj dhe familjeve të tyre, të cilët kanë mbërritur në Britani që nga viti 2021, të vazhdojnë të kenë mundësinë për të aplikuar për Indefinite Leave to Remain (ILR) pas pesë vjetësh qëndrimi të ligjshëm.
Nëse kompromisi miratohet, ai do të përbënte një ndryshim të rëndësishëm nga planet për ta zgjatur periudhën standarde të kualifikimit për qëndrim të përhershëm nga 5 në 10 vjet. Megjithatë, propozimi është ende në shqyrtim dhe nuk përbën ende një ndryshim të konfirmuar të rregullave të emigracionit.
Çfarë po shqyrton Home Office?
Në qendër të debatit është çështja nëse rregullat e reja duhet të zbatohen edhe ndaj personave që kanë ardhur në Mbretërinë e Bashkuar duke u bazuar në sistemin ekzistues dhe që tashmë janë duke ndërtuar periudhën e tyre të nevojshme për settlement.
Sipas propozimit të raportuar, deri në 1.6 milion emigrantë që kanë mbërritur në Britani që nga viti 2021 mund të lejohen të vazhdojnë drejt ILR pas pesë vjetësh, në vend që të detyrohen të presin dhjetë vjet.
Kompromisi mund të përfshijë megjithatë një ndarje mes statusit të qëndrimit të përhershëm dhe aksesit në disa përfitime shtetërore. Personat e prekur mund të marrin ILR pas pesë vjetësh, por mund t’u kërkohet të presin edhe tre ose katër vjet të tjera përpara se të fitojnë akses në disa forma të mbështetjes publike.
Pse po diskutohet një kompromis?
Planet për ndryshimin e sistemit të settlement kanë shkaktuar kundërshtime, veçanërisht për mundësinë që rregullat e reja të zbatohen në mënyrë retrospektive ndaj njerëzve që tashmë jetojnë dhe punojnë në Britani.
Kritikët argumentojnë se shumë emigrantë kanë marrë vendime të rëndësishme për jetën e tyre — përfshirë punësimin, zhvendosjen e familjes dhe planifikimin financiar — duke u bazuar në një rrugë ekzistuese drejt qëndrimit të përhershëm.
Pikërisht për këtë arsye, presioni politik është përqendruar te krijimi i rregullave tranzitore për personat që ndodhen tashmë në sistem.
Sipas raportimeve të fundit, Home Office vazhdon të mbështesë drejtimin e përgjithshëm të reformës, përfshirë një periudhë më të gjatë standarde për settlement, por po shqyrton mënyrën se si ndryshimet do të zbatohen ndaj personave që kanë ardhur më herët në vend.
Kush mund të preket?
Nëse propozimi bëhet politikë zyrtare, ai mund të jetë veçanërisht i rëndësishëm për emigrantët që kanë mbërritur në Mbretërinë e Bashkuar që nga viti 2021 dhe që aktualisht ndodhen në rrugë emigracioni që mund të çojnë drejt ILR.
Kjo mund të përfshijë një numër të madh punonjësish të huaj dhe familjarësh të tyre. Megjithatë, ndikimi konkret do të varet nga versioni përfundimtar i rregullave dhe nga kategoritë e vizave që do të përfshihen.
Për këtë arsye, personat me Skilled Worker visa, viza familjare ose kategori të tjera që çojnë drejt settlement nuk duhet të supozojnë automatikisht se do të përfitojnë nga një përjashtim derisa qeveria të publikojë rregullat dhe dispozitat tranzitore zyrtare.
Çfarë është ILR?
Indefinite Leave to Remain, i njohur shkurt si ILR, është statusi i qëndrimit të përhershëm në Mbretërinë e Bashkuar.
Në përgjithësi, marrja e ILR i lejon një personi të jetojë dhe të punojë në Britani pa qenë më i kufizuar nga afati i një vize të përkohshme. Për shumë emigrantë, ILR është gjithashtu një hap i rëndësishëm përpara një aplikimi të mundshëm për shtetësi britanike, nëse plotësohen kushtet përkatëse.
Pikërisht për këtë arsye, ndryshimi i periudhës së kualifikimit nga pesë në dhjetë vjet do të kishte pasoja të mëdha për qindra mijëra familje.
Ende nuk ka një vendim përfundimtar
Pika më e rëndësishme për emigrantët është se propozimi i raportuar nuk është ende një garanci ligjore.
Fakti që Home Office po shqyrton një kompromis nuk do të thotë se të gjithë personat që kanë ardhur që nga viti 2021 do të ruajnë automatikisht rrugën pesëvjeçare.
Detajet përfundimtare do të jenë vendimtare: data kufizuese, kategoritë e vizave që do të përfshihen, kushtet për ILR dhe mënyra se si mund të ndryshojë aksesi në fondet publike.
Derisa këto elemente të publikohen zyrtarisht, emigrantët duhet të vazhdojnë të ndjekin rregullat aktuale që zbatohen për vizën dhe situatën e tyre. Edhe analizat ligjore të publikuara më herët kanë theksuar se ndryshimet politike nuk ndryshojnë automatikisht ligjin e emigracionit pa u publikuar rregullat përkatëse.
Një zhvillim me rëndësi të madhe për komunitetin shqiptar në Britani
Për shumë shqiptarë që jetojnë ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar, debati mbi reformën e settlement është veçanërisht i rëndësishëm.
Personat që kanë ardhur në Britani me viza pune ose në kategori të tjera të ligjshme dhe që po ndërtojnë një jetë afatgjatë në vend kanë pritur me shqetësim sqarime mbi pyetjen kryesore: a do të ndryshohen kushtet edhe për ata që janë tashmë në sistem?
Raportimet e fundit tregojnë se qeveria po shqyrton pikërisht këtë çështje dhe se një formë mbrojtjeje tranzitore për emigrantët ekzistues mbetet e mundshme.
Megjithatë, deri në publikimin e një vendimi zyrtar, lajmi duhet trajtuar si një propozim nën shqyrtim, jo si një rregull i ri i miratuar.
Përfundimi: Nëse kompromisi i raportuar miratohet, deri në 1.6 milion emigrantë që kanë mbërritur në Mbretërinë e Bashkuar që nga viti 2021 mund të shmangin pritjen 10-vjeçare dhe të ruajnë mundësinë për të aplikuar për ILR pas pesë vjetësh. Por detajet përfundimtare — dhe veçanërisht rregullat tranzitore — do të përcaktojnë se kush do të përfitojë realisht.