Andy Burnham ka sinjalizuar mbështetje për një politikë më të ashpër të emigracionit në Mbretërinë e Bashkuar, duke u distancuar njëkohësisht nga qëndrimet e tij të mëparshme kundër kufizimeve që u vendosen emigrantëve për aksesin në përfitimet sociale.
Ndryshimi i qëndrimit të Burnham vjen në një kohë kur qeveria britanike po përgatit një nga reformat më të mëdha të sistemit të emigracionit dhe të qëndrimit të përhershëm në dekadat e fundit.
Sipas propozimeve të Home Office, rruga standarde drejt Indefinite Leave to Remain (ILR) për shumicën e emigrantëve pritet të ndryshojë nga 5 në 10 vjet.
Modeli i ri quhet “Earned Settlement”, ose “qëndrim i përhershëm i fituar”, dhe synon që e drejta për t’u vendosur përgjithmonë në Britani të lidhet më shumë me kontributin ekonomik, integrimin, njohjen e gjuhës angleze dhe respektimin e rregullave.
Burnham ndryshon qëndrim për përfitimet sociale
Burnham kishte mbështetur më parë reformimin e politikës “No Recourse to Public Funds” (NRPF), e cila u ndalon shumë emigrantëve me status të përkohshëm të kenë akses në një sërë përfitimesh sociale dhe ndihma publike.
Ai kishte ngritur shqetësime se kjo politikë mund të shtonte rrezikun e varfërisë dhe të mbetjes pa strehim për njerëzit që humbin punën ose gjenden në vështirësi financiare.
Megjithatë, qëndrimi i tij tashmë është bërë më i ashpër.
Burnham ka theksuar nevojën për të gjetur një ekuilibër mes kontrollit të emigracionit dhe trajtimit njerëzor të emigrantëve, ndërsa njerëz pranë tij kanë bërë të ditur se ai mbështet në përgjithësi përpjekjet për të kufizuar emigracionin legal dhe ilegal.
ILR mund të kalojë nga 5 në 10 vjet
Ndryshimi që mund të prekë numrin më të madh të emigrantëve është propozimi për dyfishimin e periudhës standarde të kualifikimit për settlement.
Në vend që shumë emigrantë të mund të aplikojnë për ILR pas pesë vjetësh, 10 vjet do të bëheshin pika standarde e nisjes.
Megjithatë, jo të gjithë do të duhet domosdoshmërisht të presin 10 vjet.
Qeveria ka propozuar që personat që japin një kontribut të konsiderueshëm ekonomik ose shoqëror të kenë mundësi ta shkurtojnë këtë periudhë.
Mjekët, infermierët dhe disa punonjës të tjerë të shërbimeve publike mund të vazhdojnë të kenë një rrugë rreth 5-vjeçare, sipas propozimeve të konsultuara.
Personat me të ardhura të larta dhe disa kategori të tjera mund të kualifikohen edhe më shpejt.
Në të kundërt, kategori të tjera mund të përballen me një pritje shumë më të gjatë.
Deri në 15 vjet për disa punonjës të Health and Social Care
Një nga propozimet më të debatueshme lidhet me punonjësit me paga më të ulëta që kanë ardhur në Britani përmes sektorit të shëndetësisë dhe kujdesit social.
Home Office ka propozuar një periudhë bazë prej 15 vjetësh për disa punonjës me paga më të ulëta, përfshirë persona që kanë ardhur përmes vizave të health and social care dhe familjarët e tyre.
Kjo nuk do të thotë se çdo person me Health and Care Worker visa do të presë 15 vjet. Profesione të caktuara, si mjekët dhe infermierët, mund të përfitojnë nga një rrugë më e shkurtër në bazë të kontributit të tyre në shërbimet publike.
Marrja e benefit-eve mund ta zgjasë pritjen
Reforma parashikon gjithashtu masa më të ashpra për personat që varen nga përfitimet sociale.
Sipas Home Office, emigrantët që varen nga benefit-et mund të përballen me një pritje prej 20 vjetësh për settlement, krahasuar me periudhën standarde aktuale prej pesë vjetësh për shumë kategori.
Një tjetër ndryshim i madh që është propozuar është që marrja e ILR të mos japë domosdoshmërisht akses të menjëhershëm në përfitime sociale dhe social housing.
Qeveria ka konsultuar mundësinë që për disa prej këtyre të drejtave emigrantët të duhet fillimisht të bëhen shtetas britanikë.
A do të preken emigrantët që tashmë jetojnë në Britani?
Kjo mbetet një nga çështjet më të rëndësishme dhe më të debatueshme të reformës.
Propozimet janë hartuar në mënyrë që ndryshimet të mund të prekin edhe shumë persona që tashmë ndodhen ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar, por që ende nuk e kanë marrë ILR.
Megjithatë, janë diskutuar edhe rregulla kalimtare dhe përjashtime për kategori të caktuara.
Personat që e kanë tashmë settled status ose ILR nuk janë objekt i ndryshimeve të propozuara për mënyrën e fitimit të settlement.
Vendimi përfundimtar ende pritet
Burnham ka mbështetur në përgjithësi drejtimin e reformave të emigracionit, por ende mbeten pikëpyetje mbi mënyrën se si do të zbatohen disa prej masave më të diskutueshme.
Në fund të gushtit 2026, ai ende nuk kishte marrë një vendim përfundimtar nëse propozimet për settlement do të mbeteshin kryesisht të pandryshuara apo nëse do të kërkoheshin përjashtime për kategori të caktuara, si punonjësit e sektorit të kujdesit.
Për këtë arsye, është e rëndësishme të theksohet se jo të gjitha periudhat 10, 15 apo 20-vjeçare të përmendura në reformë janë aktualisht rregulla përfundimtare në fuqi.
Home Office po shqyrton rezultatet e konsultimit për sistemin “Earned Settlement”, ndërsa ndryshime të tjera pritet të paraqiten më tej.
Një masë që tashmë është konfirmuar është rritja e standardit të gjuhës angleze për shumicën e personave që aplikojnë për settlement, ndryshim që do të hyjë në fuqi në mars 2027.
Reforma e plotë mund të ketë ndikim të konsiderueshëm te qindra mijëra emigrantë që kanë ardhur në Britani vitet e fundit dhe që presin të aplikojnë për qëndrim të përhershëm.