Mbretëria e Bashkuar dhe Bashkimi Europian kanë arritur një marrëveshje të rëndësishme për lëvizjen e të rinjve, e cila do t’u mundësojë deri në 100 mijë qytetarëve nga secila palë të jetojnë, punojnë dhe studiojnë në territorin e palës tjetër çdo vit.
Marrëveshja, e konfirmuar gjatë samitit Britani–BE në Bruksel më 20 nëntor 2026, përbën një zhvillim të rëndësishëm në marrëdhëniet mes Londrës dhe Brukselit pas Brexit-it.
Sipas mediave britanike, përfshirë BBC, The Guardian dhe The Independent, skema e re, e njohur si Youth Experience Scheme, synon të krijojë mundësi të reja për të rinjtë britanikë dhe europianë, duke lehtësuar lëvizjen për qëllime pune, studimi dhe përvoje personale.
Marrëveshja parashikon që çdo vit deri në 100 mijë të rinj nga vendet e Bashkimit Europian të mund të qëndrojnë në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa një numër i barabartë të rinjsh britanikë do të kenë mundësinë të jetojnë në vendet pjesëmarrëse të BE-së.
Skema do të jetë e hapur për të rinjtë e moshës 18 deri në 31 vjeç, të cilët do të mund të qëndrojnë deri në tre vjet në territorin e palës tjetër.
Lejet e qëndrimit do të jepen fillimisht për një periudhë dyvjeçare, me mundësi zgjatjeje edhe për një vit tjetër.
Përfituesit do të lejohen të punojnë, studiojnë, kryejnë aktivitete vullnetare apo të udhëtojnë, në përputhje me rregullat e vendit pritës.
Megjithatë, marrëveshja nuk nënkupton rikthimin e lëvizjes së lirë që ekzistonte përpara Brexit-it. Pjesëmarrësit do të duhet të aplikojnë për vizë ose leje qëndrimi, të plotësojnë kriteret financiare dhe të paguajnë tarifat përkatëse.
Gjithashtu, skema nuk u jep përfituesve të drejtën për të marrë ndihma sociale në vendin pritës apo për të sjellë familjarë në varësi.
Kryeministri britanik Andy Burnham e ka paraqitur afrimin me Bashkimin Europian si një përpjekje për të krijuar mundësi të reja ekonomike dhe profesionale, veçanërisht për brezin e ri.
Marrëveshja për lëvizjen e të rinjve është pjesë e një pakete më të gjerë bashkëpunimi mes Britanisë dhe BE-së, që përfshin gjithashtu lehtësimin e tregtisë së produkteve ushqimore dhe bujqësore, si dhe bashkëpunimin në tregjet e emetimeve të karbonit.
Një tjetër çështje e rëndësishme mbetet tarifa e studimeve universitare për studentët europianë në Britani dhe studentët britanikë në BE. Palët kanë rënë dakord të vazhdojnë negociatat për këtë çështje gjatë gjashtë muajve të ardhshëm.
Megjithëse negociatat për skemën e lëvizjes së të rinjve kanë përfunduar, ajo nuk do të hyjë menjëherë në funksion. Sipas deklaratës së përbashkët, synohet që marrëveshja të zbatohet jo më vonë se viti 2028, ndërsa mundësitë e para për pjesëmarrësit të bëhen të disponueshme jo më vonë se janari 2030.
Marrëveshja shihet si një hap i rëndësishëm drejt forcimit të marrëdhënieve mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Europian, duke krijuar mundësi të reja për të rinjtë në të dyja anët e Kanalit të La Manshit.
