Raporti përfundimtar pritet t’i dorëzohet Departamentit britanik për Punë dhe Pensione gjatë muajit gusht, ndërsa organizatat që mbrojnë personat me aftësi të kufizuara kërkojnë që ai të mos përdoret si justifikim për uljen e përfitimeve sociale.
Një rishikim i rëndësishëm i sistemit britanik të përfitimeve sociale pritet të përfundojë në muajin gusht, duke ngritur shqetësime për ndryshime të mundshme në Universal Credit, veçanërisht për të rinjtë dhe personat me probleme shëndetësore ose aftësi të kufizuara.
Hetimi po shqyrton arsyet pse një numër i madh të rinjsh të moshës 16 deri në 24 vjeç nuk janë të punësuar dhe nuk ndjekin arsim apo trajnim profesional. Raporti do të analizojë gjithashtu rolin e Universal Credit, shërbimeve shëndetësore, arsimit dhe programeve të punësimit në mbështetjen e kësaj grupmoshe.
Sipas të dhënave të paraqitura në raportin e ndërmjetëm, rreth një milion të rinj në Mbretërinë e Bashkuar ndodhen jashtë tregut të punës, arsimit dhe trajnimit. Gjashtë në dhjetë prej tyre raportohet se nuk kanë pasur asnjëherë një vend pune.
Megjithatë, shumica e të rinjve nuk e kanë humbur dëshirën për të punuar. Rreth 84 për qind e tyre thonë se duan të punësohen, të vazhdojnë shkollimin ose të marrin pjesë në programe trajnimi. Problemet kryesore lidhen me mungesën e mundësive, vështirësitë e shëndetit mendor, procedurat e komplikuara të punësimit dhe mbështetjen e pamjaftueshme pas përfundimit të shkollës.
Frikë për shkurtime të përfitimeve
Organizata Disability Rights UK ka paralajmëruar se përfundimet e raportit nuk duhet të përdoren për të justifikuar reduktimin ose kufizimin e Universal Credit për të rinjtë.
Shqetësimi kryesor është se qeveria mund të argumentojë se marrja e përfitimeve sociale në moshë të re i largon njerëzit nga tregu i punës. Organizatat e të drejtave të personave me aftësi të kufizuara kundërshtojnë këtë qasje, duke theksuar se të rinjtë nuk janë “dembelë”, por përballen me pengesa serioze dhe dështime të institucioneve.
Të rinjtë me nevoja të veçanta arsimore ose aftësi të kufizuara kanë rreth 80 për qind më shumë gjasa të mbeten jashtë punës, arsimit dhe trajnimit, krahasuar me bashkëmoshatarët e tyre.
“Sistemi ka dështuar”
Rishikimi e përshkruan situatën aktuale si një dështim të sistemit të përfitimeve sociale, por edhe të shërbimeve shëndetësore, shkollave dhe programeve të aftësimit profesional.
Sipas autorëve të raportit, shteti shpenzon shumë më tepër për mbajtjen e të rinjve në sistemin e përfitimeve sesa për programet që mund t’i ndihmojnë ata të gjejnë punë dhe të bëhen financiarisht të pavarur.
Raporti përfundimtar pritet të propozojë një reformim më të gjerë të sistemit, me më shumë ndërhyrje të hershme, mbështetje për shëndetin mendor, trajnime profesionale dhe mundësi reale punësimi.
Ende nuk ka vendim për uljen e pagesave
Deri tani nuk është konfirmuar asnjë shkurtim konkret i Universal Credit. Dorëzimi i raportit në muajin gusht nuk do të thotë se pagesat do të reduktohen automatikisht.
Çdo ndryshim në vlerën e përfitimeve, kriteret e përfitimit ose rregullat për të rinjtë do të kërkonte një vendim të veçantë nga qeveria britanike.
Për momentin, raporti mbetet një proces shqyrtimi dhe rekomandimi. Megjithatë, organizatat e të drejtave sociale po kërkojnë garanci që reformat e ardhshme do të synojnë mbështetjen e të rinjve dhe jo ndëshkimin e tyre për problemet e krijuara nga vetë sistemi.