Një debat i ri është hapur në Britaninë e Madhe mbi mënyrën se si sistemi i lejeve mjekësore dhe përfitimeve sociale po trajton të rinjtë me probleme shëndetësore, përfshirë ADHD-në. Alan Milburn, këshilltar i qeverisë britanike për çështjet e punësimit, ka kritikuar ashpër sistemin aktual, duke paralajmëruar se ai mund t’i mbajë disa të rinj larg tregut të punës për shumë vite.
Milburn, ish-ministër i Shëndetësisë, e ka cilësuar si shqetësuese kulturën e përdorimit të të ashtuquajturave “fit notes” – dokumentet që mjekët lëshojnë kur një person konsiderohet i paaftë ose me aftësi të kufizuara për të punuar për arsye shëndetësore.
Sipas raportimeve të mediave britanike, ai ka ngritur veçanërisht shqetësimin për të rinjtë me gjendje të tilla si ADHD, ankthi apo probleme të tjera të shëndetit mendor.
Milburn argumenton se sistemi duhet të fokusohet më shumë te ndihma që një person mund të marrë për t’u rikthyer në punë, në vend që një diagnozë apo problem shëndetësor të shndërrohet në një rrugë drejt largimit afatgjatë nga tregu i punës.
Ai ka paralajmëruar gjithashtu se personat që hyjnë në sistemin e përfitimeve për arsye shëndetësore mund të kenë vështirësi të mëdha për t’u shkëputur prej tij. Sipas shifrave të cituara në raportimet mbi deklaratat e tij, një person që hyn në këto përfitime mund të ketë rreth 50% mundësi që të vazhdojë t’i marrë edhe 15 vjet më vonë.
Qeveria britanike po shqyrton ndryshime
Çështja vjen në një moment kur qeveria britanike po kërkon mënyra për të reformuar sistemin e “fit notes” dhe për të ulur numrin e personave që mbeten jashtë tregut të punës për shkak të problemeve afatgjata shëndetësore.
Një nga objektivat është që sistemi të mos përqendrohet vetëm te pyetja nëse dikush është ose jo i aftë për punë, por edhe te mbështetja dhe përshtatjet që mund t’i mundësojnë atij të vazhdojë ose të rikthehet në punësim.
Debati është veçanërisht i rëndësishëm për të rinjtë, pasi autoritetet britanike po shqyrtojnë rritjen e numrit të personave të kësaj grupmoshe që janë jashtë punës ose arsimit për arsye shëndetësore.
ADHD nuk nënkupton automatikisht përfitime sociale
Megjithatë, duhet theksuar se diagnoza me ADHD nuk do të thotë automatikisht se një person përfiton ndihma sociale apo shpallet i paaftë për punë në Britani.
E drejta për përfitime të caktuara varet nga rrethanat individuale dhe, sipas llojit të përfitimit, nga mënyra se si gjendja shëndetësore ndikon në aftësinë e personit për të kryer aktivitete të përditshme ose për të punuar.
Deklaratat e Milburn përfaqësojnë një kritikë ndaj mënyrës se si funksionon sistemi dhe pjesë të debatit për reformimin e tij. Ato nuk nënkuptojnë se Britania ka vendosur t’u heqë përfitimet personave me ADHD.
Çështja pritet të vazhdojë të shkaktojë debat, ndërsa qeveria britanike shqyrton se si të balancojë mbështetjen për personat me probleme shëndetësore me politikat që synojnë rikthimin e më shumë njerëzve në tregun e punës.