Ndryshime të rëndësishme në rregullat për drejtuesit e rinj të automjeteve kanë hyrë në fuqi në Irlandën e Veriut nga 1 tetori 2026. Masat përfshijnë një periudhë minimale mësimi përpara provimit praktik, kufizime për disa pasagjerë gjatë natës dhe zgjatjen e periudhës së përdorimit të shenjës “R”.
Sistemi i ri, i njohur si Graduated Driver Licensing (GDL), synon të rrisë eksperiencën e drejtuesve të rinj përpara dhe pas marrjes së patentës dhe të reduktojë numrin e aksidenteve të rënda rrugore.
Minimumi gjashtë muaj përpara provimit praktik
Një prej ndryshimeve kryesore është vendosja e një periudhe minimale prej gjashtë muajsh për drejtuesit që mësojnë të ngasin automjetin dhe përfshihen në sistemin e ri.
Kjo do të thotë se kandidatët duhet të fitojnë eksperiencë në drejtimin e automjetit përpara se të mund të paraqiten në provimin praktik, krahas plotësimit të kërkesave të tjera të sistemit të ri.
Kufizime për drejtuesit e rinj gjatë natës
Rregullat e reja parashikojnë gjithashtu kufizime për disa drejtues të sapokualifikuar.
Për drejtuesit nën moshën 24 vjeç, gjatë gjashtë muajve të parë pas marrjes së patentës zbatohen kufizime për transportimin e pasagjerëve të rinj gjatë orarit 23:00–06:00.
Në këtë periudhë lejohet, në përgjithësi, vetëm një pasagjer i moshës 14–20 vjeç, megjithëse ekzistojnë përjashtime të përcaktuara nga autoritetet, përfshirë disa raste që lidhen me anëtarët e familjes.
Ndryshon edhe sistemi i targës “R”
Ndryshime janë bërë gjithashtu për periudhën e kufizuar pas marrjes së patentës.
Drejtuesit e rinj që hyjnë në sistemin e ri duhet të mbajnë shenjën dalluese “R” për një periudhë dyvjeçare.
Gjatë gjashtë muajve të parë përdoret shenja përkatëse që identifikon fazën fillestare të drejtuesit të ri, ndërsa më pas vazhdon periudha e dytë e kufizimeve sipas sistemit të ri.
Rregullat zbatohen në Irlandën e Veriut, jo në të gjithë UK
Është e rëndësishme të sqarohet se ndryshimet që kanë hyrë në fuqi nga 1 tetori 2026 zbatohen në Irlandën e Veriut.
Kjo do të thotë se një person që po merr patentën në Angli, përfshirë Londrën, në Skoci apo në Uells, nuk duhet të konsiderojë automatikisht se rregulli i pritjes gjashtëmujore ka hyrë tashmë në fuqi edhe atje.
Për Anglinë, Skocinë dhe Uellsin, autoritetet britanike kanë zhvilluar konsultime mbi mundësinë e vendosjes së një periudhe minimale mësimi për drejtuesit e rinj, por kjo është një çështje e veçantë nga sistemi që tashmë zbatohet në Irlandën e Veriut.
Synimi: reduktimi i aksidenteve mes drejtuesve të rinj
Sipas autoriteteve të Irlandës së Veriut, ndryshimet janë ndërmarrë për të përmirësuar sigurinë rrugore dhe për t’u dhënë drejtuesve të rinj më shumë eksperiencë përpara se të drejtojnë automjetin në mënyrë të pavarur.
Të dhënat e publikuara nga Departamenti për Infrastrukturën tregojnë se drejtuesit e moshës 17–23 vjeç përbënin rreth 8% të mbajtësve të patentave, por ishin përgjegjës për 24% të përplasjeve fatale ose të rënda në vitin 2024.