Britania do t’i kërkojë Kosovës të pranojë migrantët që mbërrijnë me anije të vogla si pjesë e planeve për të hapur një seri “qendrash kthimi” jashtë vendit, ka zbuluar gazeta. The Times.
Vendi i Ballkanit Perëndimor është në një listë të shkurtër prej nëntë vendesh të hartuara nga ministrat dhe zyrtarët si destinacione të mundshme për qendrat jashtë vendit, ku azilkërkuesit e refuzuar do të dërgoheshin pasi të kenë shteruar të gjitha opsionet e apelimit në Mbretërinë e Bashkuar.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka thënë gjithashtu se vendi i saj do të ishte “i hapur” për bisedime mbi një marrëveshje të mundshme për të pranuar azilkërkuesit britanikë të refuzuar. Kosova i bashkohet Serbisë, Maqedonisë së Veriut, Bosnjës dhe Hercegovinës dhe disa vendeve jashtë Evropës që janë përfshirë në listën e vendeve me të cilat ministrat synojnë të hapin negociatat.
Bisedimet zyrtare nuk kanë filluar ende me asnjë vend, por besohet se ministrat duan të kenë bërë përparim deri në kohën kur Britania të presë një takim të udhëheqësve të Ballkanit Perëndimor në Londër këtë vjeshtë, ku imigracioni i paligjshëm do të jetë në krye të axhendës, raporton Top Channel.Ministrat kishin shpresuar që Shqipëria do të binte dakord të strehonte një nga qendrat e kthimit të Britanisë, por Kryeministri Edi Rama e përjashtoi këtë mundësi javën e kaluar.
Burime të larta qeveritare thanë se Kosova është një vend “potencial” për ngritjen e një qendre kthimi, pasi ndodhet në një nga rrugët kryesore të përdorura nga migrantët e paligjshëm drejt Bashkimit Evropian. Sipas Ministrisë së Jashtme Britanike, pothuajse 22,000 migrantë të paligjshëm përdorën rrugën e Ballkanit Perëndimor për të hyrë në BE vitin e kaluar.
Prova që migrantët kalojnë nëpër vendin pritës të qendrave të kthimit shihet si një hap kyç në lehtësimin e procesit ligjor të deportimit. Mbretëria e Bashkuar mund të argumentojë se ata kishin mundësinë të kërkonin azil në një vend “të sigurt”, por zgjodhën të mos e bënin këtë.
Më shumë se 3,000 migrantë hynë në BE pasi kaluan nëpër Ballkanin Perëndimor në katër muajt e parë të këtij viti, përfshirë 804 vetëm në prill, sipas Frontex, agjencisë kufitare të BE-së. Afganët, turqit dhe sirianët përbënin numrin më të madh të mbërritjeve.
Keir Starmer po përballet me presion në rritje për shkak të dështimit të tij për të frenuar numrin në rritje të migrantëve që mbërrijnë me anije të vogla. Një numër rekord prej 13,573 emigrantësh kanë mbërritur deri më tani në varka të vogla, një rritje prej 37 përqind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Kosova, një nga vendet më të varfra në Evropë, ka një popullsi prej rreth 1.6 milion banorësh dhe kufizohet me Serbinë në veri dhe lindje, Maqedoninë e Veriut në juglindje, Shqipërinë në jugperëndim dhe Malin e Zi në perëndim.
Presidentja Osmani tha javën e kaluar se vendi i saj do të ishte i hapur për idenë e strehimit të një prej qendrave të kthimit të Britanisë. “Nuk ka pasur bisedime zyrtare me Britaninë për këtë çështje. Nuk është ngritur deri më tani,” tha ajo.
“Ne do të ishim të hapur për ta diskutuar atë, megjithatë nuk mund të them më shumë sepse nuk i di detajet. Nuk mund të jap një përgjigje për një kërkesë që nuk është bërë ende.”
Disa vende të tjera evropiane po shqyrtojnë gjithashtu ngritjen e qendrave të jashtme për emigrantët e paligjshëm, duke përfshirë Italinë, Danimarkën, Gjermaninë, Holandën dhe Zvicrën.Çdo marrëveshje do të kërkonte që Britania të paguante për çdo azilkërkues të dështuar të zhvendosur.
Kosova ka treguar gatishmëri për të arritur marrëveshje ndërkombëtare për të pranuar emigrantët e padëshiruar të Evropës. Në vitin 2021, ajo ra dakord për një marrëveshje prej 200 milionë eurosh me Danimarkën për të pranuar 300 të burgosur të huaj, të cilët do të vuajnë pjesën tjetër të dënimeve të tyre në Kosovë derisa të deportohen në vendet e tyre të origjinës – megjithëse kjo marrëveshje ende nuk është zbatuar.
David Lammy, sekretari i jashtëm i Britanisë, vizitoi Kosovën muajin e kaluar, ku arriti një marrëveshje për të furnizuar teknologji britanike me qëllim ndalimin e përdorimit të vendit nga grupet e krimit të organizuar për të kontrabanduar mallra të paligjshme dhe emigrantë në Britani.
Bashkimi Evropian njoftoi në mars se do të mbështeste shtetet anëtare që ndjekin krijimin e qendrave të kthimit, dhe Starmer thuhet se është i interesuar të bashkëpunojë me vende të tjera evropiane. Holanda është në bisedime me qeverinë e Ugandës për të hapur një qendër të tillë.
Gjatë një vizite në Shqipëri në fillim të këtij muaji, kryeministri konfirmoi se qeveria britanike po ndjek idenë e krijimit të qendrave të kthimit, duke shtuar: “Unë i shoh ato si një risi shumë të rëndësishme.”
Muajin e kaluar, The Times zbuloi se koncepti i qendrave të kthimit kishte marrë miratimin e UNHCR-së, agjencisë së Kombeve të Bashkuara për refugjatët – një zhvillim që u përshkrua si një “ndryshues loje” nga burimet qeveritare.
Yvette Cooper, Sekretarja e Brendshme, diskutoi mundësinë e pagesës së vendeve të Ballkanit për të pranuar azilkërkuesit e dështuar të Britanisë gjatë një takimi me Filippo Grandi, Komisionerin e Lartë të OKB-së për Refugjatët.
Mbështetja e UNHCR-së për këto qendra shihet si thelbësore për realizimin e tyre, pasi ndërhyrja e saj në Gjykatën e Lartë kundër skemës së deportimit të qeverisë konservatore në Ruandë përfundimisht çoi në shpalljen e saj si të paligjshme.
Planet e Partisë Laburiste do të ndryshonin nga skema e mëparshme e deportimit të Konservatorëve në Ruandë, e cila synonte të dërgonte emigrantë të paligjshëm në vendin afrikan me një fluturim vajtje brenda ditësh nga mbërritja në Britani pa dëgjuar kërkesat e tyre për azil. Kjo skemë u hoq si një nga veprimet e para të Starmer si kryeministër.