Çfarë propozohet?
- Rachel Reeves (ministrja e Financave e Britanisë) pritet të paraqesë në buxhetin e 26 nëntorit një plan për të zbatuar një taksë – rreth 3 pence për milje – për përdoruesit e makinave elektrike (EV) në Mbretërinë e Bashkuar.
- Kjo taksë do të jetë përveç taksave ekzistuese rrugore, jo duke i zëvendësuar ato.
- Synimi: të kompensohet humbja e të ardhurave nga tatimi mbi karburantin (fuel duty) si pasojë e zvogëlimit të përdorimit të makinave me motor të djegies së brendshme.
Kur dhe si do të zbatohet?
- Zbatimi pritet të bëhet nga viti 2028, pasi të përfundojë një konsultim publik.
- Shoferët e makinave elektrike do të duhet të parashikojnë numrin e miljeve që do të vozisin për vitin, dhe taksa do të llogaritet sipas këtij parashikimi. Nëse ngasin më shumë se sa kanë parashikuar, mund të duhet të paguajnë një shtesë; nëse më pak, mund të ketë një kredi ose të kalojë në vitin tjetër.
- Sipas përafërsive, një shofer mesatar i EV-ve mund të paguajë rreth £250 në vit shtesë.
Arsyeja dhe sfidat
- Qeveria argumenton se është “më e drejtë” që shoferët e makinave elektrike të kontribuojnë në mënyrë të ngjashme me shoferët e makinave me benzinë/dizel, të cilët paguajnë taksa mbi karburantin që në mënyrë indirekte përkojnë me “përdorim rrugësh” dhe konsum të karburantit.
- Megjithatë, propozimi ka ngjallur kritika: disa vënë në dukje se mund të demotivojë blerjen e EV-ve, në një kohë kur qeveria synon të rrisë përdorimin e tyre për arsyet mjedisore.
- Gjithashtu, implementimi parashtron sfida: si të jetë praktik, të mos lidhet me mbikëqyrje të vazhdueshme të miljeve, të jetë drejt në trajtimin e komuniteteve rurale që vozisin më shumë, etj.
Çfarë duhet të mbani mend?
- Nuk është ende vendosur me detaje përfundimtare — janë në fazën e konsultimit dhe qeveria ende nuk ka bërë një deklaratë formale të plotë.
- Nëse merr formë, kjo taksë do të përfshijë pronarët e makinave elektrike, dhe nuk do të përfshihet vetëm modeli “monitorim real-kohë” (pra nuk parashikohet domosdoshmëri e kutisë “black box”).
- Blerësit/ pronarët aktualë dhe të ardhshëm të makinave elektrike duhet të jenë të vetëdijshëm që kostot operacionale mund të rriten më shumë se sa ishin parashikuar më parë.