Numri i personave që marrin ndihmën shtetërore Universal Credit në Mbretërinë e Bashkuar është rritur ndjeshëm gjatë 12 muajve të fundit, duke arritur në rreth 6.7 milion përfitues, sipas të dhënave të reja të publikuara nga Departamenti për Punë dhe Pensione (DWP).
Kjo përbën një rritje prej mbi një milion personash krahasuar me vitin e kaluar, dhe është një nga rritjet më të mëdha vjetore që nga themelimi i sistemit të Universal Credit në vitin 2013.
Gjysma e përfituesve nuk janë të detyruar të punojnë
Sipas DWP, rreth 50% e përfituesve aktualë nuk janë të detyruar të kërkojnë punë. Kjo kategori përfshin persona me probleme shëndetësore afatgjata, kujdestarë familjarë, si dhe prindër të vetëm me fëmijë të vegjël.
Zyrtarë të qeverisë deklaruan se kjo rritje lidhet pjesërisht me ndryshimet demografike dhe sfidat ekonomike, si rritja e çmimeve, pagat reale të ulëta dhe kostot e jetesës që vijojnë të mbeten të larta.
Qeveria: “Koha për reforma të thella në punësim”
Një zëdhënës i qeverisë britanike tha për Sky News:
“Ne po ndërmarrim reformat më ambicioze të punësimit në gjenerata, për të ndihmuar njerëzit të kthehen në punë dhe të sigurojnë jetesë më të qëndrueshme. Qëllimi ynë është të zvogëlojmë varësinë nga përfitimet afatgjata.”
Qeveria e kryeministrit Keir Starmer ka premtuar masa të reja për të motivuar punësimin, përfshirë trajnime profesionale dhe mbështetje për shëndetin mendor në vendin e punës.
Opozita: “Një pasqyrë e krizës së kostos së jetesës”
Nga ana tjetër, opozita laburiste dhe organizatat bamirëse kanë paralajmëruar se shifrat tregojnë një krizë të thellë sociale.
Sipas tyre, gjithnjë e më shumë qytetarë po luftojnë për të mbuluar shpenzimet bazë, si ushqimi dhe energjia, ndërsa çmimet e banesave janë rritur ndjeshëm.
Një përfaqësues i organizatës Citizens Advice deklaroi:
“Këto shifra nuk janë shenjë e suksesit të sistemit, por një thirrje alarmi. Miliona njerëz janë varur nga ndihma shtetërore sepse punët me pagë të ulët nuk i mbulojnë më nevojat e tyre.”
Një treg pune në tranzicion
Analistët ekonomikë theksojnë se tregu britanik i punës po përballet me mungesë të fuqisë punëtore në disa sektorë, ndërsa një numër i madh personash po dalin nga tregu për arsye shëndetësore ose moshe.
Sipas Office for National Statistics (ONS), numri i njerëzve “jo aktivë ekonomikisht” – që nuk punojnë dhe nuk kërkojnë punë – është në nivelin më të lartë që nga pandemia.
Përfundim
Rritja e përfituesve të Universal Credit reflekton presionet e vazhdueshme mbi ekonominë familjare në Mbretërinë e Bashkuar.
Ndërsa qeveria kërkon të promovojë rikthimin në punë, shumë ekspertë paralajmërojnë se pa përmirësim të pagave dhe ulje të kostos së jetesës, varësia nga ndihma shtetërore do të mbetet e lartë edhe në vitet në vijim.